Mát lành những hồ treo trên cao nguyên đá

Ở vùng núi đá, nước sinh hoạt trở nên mơ ước của người cao nguyên đá. Quang cảnh tự nhiên hùng vĩ, những bản làng diễm tình, những cung đường ôm theo nách núi, mê mải khuất khúc theo những triền núi đá; phiên chợ vùng cao; phố cổ Đồng Văn, phố Cáo; những thung lũng bằng phẳng hiếm hoi, những loài cây cỏ bản địa… làm say mê những người khách lạ… Những chiếc hồ nước ngọt nhân tạo như thế này, đã góp phần làm tươi mới mảnh đất nhọc nhằn. Hồ treo Pải Lủng được xây trên độ cao 1.300m, và được ghi biển "công trình trọng tâm" của vùng núi đá Đồng Văn. Thế nhưng, với người dân ăn đời ở kiếp, “cắm rễ” với vùng núi đá qua bao đời, với họ, nỗi bỏng rát, niềm ám ảnh trong cả giấc ngủ, đó là nước sinh hoạt. Trong những rứa để khỏa lấp sự thiếu thốn nước ngọt cho đồng bào cao nguyên đá, những dự án xây dựng “hồ treo” nhân tạo đã được tiến hành, phần nào làm vợi bớt nỗi niềm cho bà con bản địa. Chiếc hồ "trái tim" ở Sà Phìn có sức chứa 3.000m3 nước, đã cung cấp nước cho vài xã lân cận của huyện Đồng Văn. Hồ được hoàn thành từ năm 2002 và đưa vào sử dụng hơn 10 năm qua. Một chiếc hồ mới hoàn tất, là thêm niềm hy vọng cho người dân vùng núi đá. Từ năm 2006-2010, Chính phủ đã duyệt cho xây dựng thêm trên 40 hồ treo tại các huyện vùng cao nguyên đá Hà Giang. Trong 28 hồ đã thi công, đến đầu năm 2010, 11 hồ hoàn tất đưa vào sử dụng. Các hồ còn lại bị chậm tiến độ phải ngừng, thiết kế lại... Do thuộc tính phức tạp của địa hình núi đá vôi. Giữa quang cảnh ngút ngàn, xám xịt đến... Nhức mắt như thế này... ...Những chiếc hồ treo ở lưng trời, giống như một nốt nhạc làm vợi bớt những phiền muộn... Hồ treo Pải Lủng Hồ Sà Phìn được chọn xây ở độ cao 1.300m. Phương án ban sơ được thiết kế theo hướng trải bạt chống thấm dưới đáy, nhưng khi thí điểm thu nước, áp lực nước quá mạnh đã xé bung bạt, buộc nhóm thiết kế và thi công phải chuyển sang đổ bêtông. Tuốt luốt vật liệu xây dựng đều phải chở từ thị xã Hà Giang (nay là TP Hà Giang) lên. Tháng 5-2002, hồ bắt đầu thu nước. Với sức chứa 3.000m3, hồ Sà Phìn đã cung cấp cho mấy xã. Hồ treo Tà Lủng (Mèo Vạc) có quy mô lớn gấp 10 lần hồ Sà Phìn, cũng “mọc” ở độ cao 1.200m; hồ treo Pải Lủng..., Những cái hồ được đặt tên theo địa danh xã - nơi mà nó được xây dựng. Đi trên con đường hạnh phúc, giữa ngút ngàn núi đá xám xịt, những chiếc hồ nhưng một dấu chấm nhỏ bé giữa vùng biên viễn, nhưng là mơ ước của sao người vùng núi đá nhọc nhằn. Trung kiên