Năm 2014 - Truyền hình thực tại có gì bí ẩn?

Hình ảnh trong “Giọng hát Việt 2013”. Bí ẩn THTT năm 2014 Năm 2014, khung giờ vàng của VTV3 sẽ xuất hiện The X-Factor - “Nhân tố Bí ẩn”, phiên bản Việt, được hứa hẹn là show truyền hình mang lại sự bùng nổ của thời kỳ đỉnh cao của THTT ở Việt Nam. Ngoại giả, một số chương trình THTT cũng đã được mua bản quyền, phát sóng từ tháng 1.2014. Gần nhất là chương trình “Chinh phục đỉnh cao” với tên gốc Popstar to Operastar, đưa khán giả đến gần hơn với dòng nhạc thính phòng - opera. “Giai điệu tự hào” là một gameshow mới, được thực hiện dựa trên format chương trình truyền hình “Tài sản quốc gia” của Nga, không chỉ là một chương trình ca nhạc làm mới các ca khúc đã từng được yêu thích trong nhiều thập kỷ trước mà điều đặc biệt là có thêm phần tọa đàm của các khách mời bình luận thuộc hai đời đối nghịch. Với tên gọi khá dân gian "Đố ai hát được" - Sing If you can, là gameshow thử thách nghệ sĩ ngoài tài ca hát còn trình diễn.# Cá tính của mình. Mấy số đầu đang gây hiệu ứng dư luận. Trong năm 2014 vẫn tiếp chuyện một số gameshow đình đám như: “Giọng hát Việt” - The Voice, “Giọng hát Việt nhí” - The Voice Kids, “Thần tượng Việt Nam” - Vietnam Idol, “kiếm anh tài Việt Nam” - Vietnam's Got Talent, “Đồ Rê Mí”, “Tôi là người thắng lợi” - The Winner is, “Thử thách cùng bước nhảy” - So you think you can dance, “Vũ điệu đam mê” - Got to Dance, “Bước nhảy hoàn vũ”, “Cặp đôi hoàn hảo”, “Những khuân mặt thân quen”, “tìm người mẫu Việt Nam” - Vietnam's Next Top Model, “Ngôi sao thiết kế Việt Nam” - Fashion Star, “Tôi dám hát”, “Người giấu mặt” - Big Brother... Sự khác biệt văn hóa tạo nên sức nóng? Gần như các chương trình THTT đều là format của nước ngoài, với ít nhiều thành công, nên khi vào VN cũng có sức hút công chúng khi cuộc thi có số tiền thưởng lớn cho người thắng lợi. Nhưng có nhẽ sự quyến rũ nhất ở các gameshow này chính là sự dị biệt về văn hóa, có thể gây “sốc”. Khán giả là giám khảo định đoạt 50% số người chiến thắng trong gameshow. Một cú “sốc” mang tính phản cảm về thuần phong mỹ tục nổi bật trong năm là scene “khỏa thân” để giảm cân của chương trình THTT “Người giấu mặt” - Big Brother, làm dấy lên cuộc chiến giữa 2 phe “trẻ” và “già”. Hay “Tôi dám hát” là một gameshow mới lạ, nhưng để “hâm” nóng công chúng, BTC quyết định “đổi mới” theo hướng kỳ quái. Thí sinh phải hát trong bể nước đầy cá, hát trong khi tìm đồ với... Rắn, chuột, côn trùng, để sau gameshow thì từ người tham gia đến khán giả đều bị ám ảnh... Chưa kể rất nhiều chương trình THTT thì thí sinh và giám khảo đôi khi gây scandal bằng các cuộc khẩu chiến ngay trên sàn diễn, còn trên mạng thì “văng mạng” luôn, làm chương trình có khi rất “nguội” lại trở thành “nóng” rát. Xuất hành phần đông từ các nước phương Tây, các định dạng THTT, nhất là các chương trình kiêng kị anh tài hay thử thách sức chịu đựng con người..., Đều đề cao giá trị bản thân, động viên cho sự chân thực (tả qua những lời nhận xét không khoan nhượng của giám khảo dành cho thí sinh và những đối đáp mang tính cự của thí sinh khi bị nhận xét). Và có nhẽ bởi vậy, những cú “sốc” dị biệt văn hóa là sự hấp dẫn của THTT? Truyền hình thực tại khi nào thì đủ? Năm 2013, chỉ tính ở 2 kênh VTV3 và HTV7 đã có 40 chương trình THTT phát sóng/ tuần, trong đó có nhiều gameshow được cho là: Nhàm - Nhạt - Nhảm, với nhiều gương mặt - từ giám khảo đến thí sinh (nhất là các chương trình quy tụ các ca sĩ, diễn viên, người mẫu...), Với nhiều chiêu trò lặp lại từ các chương trình. Các chương trình THTT thường dính những scandal không đáng có, từ việc “điều tiếng” gian lậu điểm số, số lượng vote, đến mua giải, sắp xếp giải... , Ít nhiều khiến khán giả mếch lòng tin. Ngoài ra, sự “tra tấn” của các spot lăng xê khiến việc theo dõi chương trình ngắt khúc khó chịu: thí dụ trong “Cặp đôi hoàn hảo” có 60 spot lăng xê trong 1 đêm, “độ nhân kiệt Việt” hơn 50 spot quảng cáo, đêm chung kết “khuân mặt thân quen” có đến 77 spot quảng cáo. Đã đến lúc nhà sản xuất cũng như các đài truyền hình cần có động thái tích cực để các chương trình THTT “Made in Vietnam” mới mẻ hơn, để không phải lệ thuộc vào các format nước ngoài, gây những dị biệt với lối sống và văn minh của Việt Nam.